Sabah otelden yola çıkıyoruz. İlk durağımız, Roberto’nun kızının da devam ettiği kreş. Komünist sistemde çocukların bakım ve eğitimi devletin sorumluluğunda; altı aylıktan altı yaşına kadar ücretsiz sağlanıyor.
Bizi küçük bir gösteriyle karşılıyorlar. Duvarlarda “kültürel farklılıklara saygı” yazıyor. Temiz, bakımlı ve çok öğretmeni olan bir anaokulu. Çevresinde ise Sovyet döneminde yapılmış kutuya benzeyen bakımsız evler, bozuk yollar, dışarıda biriken çöpler ve bisikletli çekçekler var. Bakkal dediğimiz yerlerde en fazla otuz-kırk çeşit ürün bulunuyor.
Havana’dan doğuya doğru ilerliyoruz. Sabah 08.30’da çıkıp 15.00’te Santa Clara’ya varıyoruz. Che Guevara’nın müzesini ve anıt mezarını ziyaret ediyoruz. Fidel, devrimin üçüncü taburundakiler için bu anıt müzeyi tasarlatmış. Bolivya’da otuz dokuz yaşında öldürülen Che’nin kemikleri de buraya getirilmiş. Küba’da ücretsiz girilen tek müze olarak halka açılmış; etkileyici bir mimarisi var.
Fidel Castro, 1953’te Moncada Kışlası’na düzenlediği başarısız baskın nedeniyle hapis yatıyor, ardından sürgüne gönderiliyor. Meksika’da Che ile tanışıyor ve 1955’te 26 Temmuz Hareketi’ni örgütlüyor. Arjantinli devrimci Che Guevara’nın da yer aldığı hareketin Aralık 1956’da Küba’da başlattığı gerilla mücadelesi başka grupların desteğini kazanıyor. Batista’ya bağlı birliklerin silah bırakması ve diktatör Fulgencio Batista’nın 1 Ocak 1959’da ülkeyi terk etmesiyle yeni yönetim başlıyor.
Che müzesinden sonra uzun bir otobüs yolculuğu başlıyor. Gerillaların da zamanında kaldığı dağlık Sierra Maestra bölgesinden ilerliyoruz. Dağları aşarak adanın güney tarafına geçiyoruz. Yollar virajlı, evler küçük ve bakımsız; etrafta çok az ekili tarla ya da çiftlik var. Üretim çoğunlukla ailelerin kendi ihtiyacı kadar.
Gece deniz kenarındaki, İspanyol bir grup tarafından yapılmış yeni ve her şey dâhil Meliá Trinidad Oteli’ne varıyoruz. Biraz daha erken gelebilsek denize girebilirdik. Akşam sıcak suyla duş alırken, pek çok insan için sıcak suyun ve sıcak duşun ne kadar büyük bir lüks olduğunu düşünüyorum.